|
İngilizce Öğrenimi Konusunda Öneriler
1-
Dil öğrenmeye başlamadan önce öğrenciyi tanıma sürecinde,
öğrencinin anadilinin o güne kadar ne şekilde seyrettiği
çok önemlidir. Farklı açılardan, kişinin anadilinin çözümlenmesi
büyük önem taşımaktadır. Kişinin dil konusundaki eğilimleri,
nitelikleri vb. gibi yaşamsal noktalarda, birçok ipucuna anadil
aracılığıyla ulaşmak mümkündür. Söz konusu nitelikler,
öğrencinin “çalışma tarzlarını” belirlemek yönüyle de gözden
kaçırılmamalıdır.
2- Howard Gardner’ın bilim dünyasına
kazandırdığı ve şu an’a dek yaygın biçimde
kabul görmüş olan “Çoklu Zeka Kuramı (Multiple
Intelligence [MI] Theory)” öğrenciyi tanıma
sürecinde, öğrencinin bireysel farklılıklarını
ayırt etme anlamında çok kullanışlı olacaktır.
Hem başlangıç düzeyindeki öğrencilerin
etkin bir biçimde yol almasında hem de kayda değer
bir mesafe kaydetmiş olup daha üst noktalara
ulaşma çabasında olan bireylerin yön
tayinlerinde kuram, dikkate değer veriler
sunmaktadır. Bilindiği üzere çoklu zeka kuramı
insan zekasını 8 temel başlık altında sınıflar:
Sözel/ Dilsel; Mantıksal/ Matematiksel; Görsel/
Uzamsal; Müziksel/ Ritmik; Bedensel/
Kinestetik; Kişilerarası/ Sosyal; Kişiye dönük (İçsel); ve Doğa
zekası.
Bunların yanı sıra
öğrencinin öğrenme hızı, motivasyon düzeyi
gibi etmenler de göz önünde bulundurularak öğrenme
sürecinde izlenecek yol belirlenmelidir. Öğretmenin en önemli “ödev”lerinden
biri de bu noktada öğrencisini gereğince çözümlemekle
birlikte zengin materyallerle öğrencinin kişisel
farklılıklarını, öğretim sürecine en üst düzeyde katmaktır.
3- Dil öğrenimine başlamadan önce,
öğrencinin İngilizce’nin temel özelliklerini
(özellikle de dilbilgisinde), gerektiğinde
anadille karşılaştırmalar da kurarak (comparative study) görmesi
çok yararlı olacaktır.
4- Öğrenim sırası göz ardı
edilmemelidir. Doğaldır ki ilk önce
dilbilgisi üzerinde durulmalı. Ama bu işleyiş paketler halinde
olmalıdır. Öğrenim sürecinde,
aralarında zaman ve içerik açısından keskin
bir ayrım olmamakla birlikte gramer, reading,
writing, listening ve speaking sıralamasının gözetilmesi
öğrenmeyi çok boyutlu ve kalıcı kılmak bakımından
olumlu etkiler sağlayacaktır. Uzun bir süre gramer
görüldükten sonra reading'e daha sonra writing'e vd. geçilmesi
doğru değildir.
Bunun dışında,
özellikle dilbilgisi öğrenimi süresince
izlenen konu sıralamasına dikkat göstermek büyük
önem taşımaktadır. Kullanımda olan birçok gramer kitabında,
henüz
üzerinde durulmamış konunun bilgisini gerektirecek sorular (exercises,
drills) yöneltildiği görülmektedir. Konularda, "basitten
karmaşığa" olması gereken sıralama göz ardı edilebilmektedir. Unutmamalıdır ki
dilbilgisi, dil evinin temeli; “language skills”
denilen reading, writing, listening ve speaking
dil evinin diğer kısmı ve dil öğrenim süreci
içerisinde ve sonrasında kaydedilen tüm geliştirmeler
de bu evin çevresi ve hatta evrenidir. Bu bağlamda,
sağlam bir dilbilgisi edinmenin önemi apaçık
ortadadır. Bundan sonra, öğrenim sürecinde üzerinde
durulan kaynak ve metotların nitelikleri ve daha da önemlisi
öğrencinin tüm bunlardan ne kadarını ve ne
şekilde içselleştirebildiği gelir.
5- Diğer dillerde olduğu
gibi İngilizce öğreniminde de en hassas sorunlardan biri,
Türkçe desteğin ne zaman ve ne şekilde sağlanması gerektiğidir. Kanımca, özellikle dilbilgisi öğretimin
de Türkçe desteğe ihtiyaç vardır. Ancak, yapılan
yaygın yanlışlardan biri olan “Türkçe mantığıyla düşünme”
durumunun öğrencide yerleşmemesi şarttır ki bunu engellemek için
öğretmenin yerinde yönlendirmelerine gereksinim vardır. Bakınız
6- Kelime öğreniminde
seçmeci (eklektik) bir yol izlemek yerinde
olacaktır. Kelime öğrenmek amacıyla türetilmiş
sayısız teknik vardır. Ama gördüğüm kadarıyla
bunların en büyük yanılgıları, bir tekniği,
öğrenilecek bütün kelimelere adeta “zorlamak”tır.
Kimi kelimeler için oldukça uygun olan bir
teknik, kimisinde açık verebilir. Bunun yerine
hangi kelimeyi nasıl öğrenmek gerekiyorsa o şekilde
öğrenmek seçilmelidir. Sitemizde bulunan “words that are similar in Turkish and English
(İngilizce ve Türkçe'de birbirine benzeyen kelimeler)” bölümündeki
kelimeler bunun küçük ama güzel bir örneğini
oluşturmaktadır. Ayrıca, bir kelime için birçok
teknik de geçerli olabilir. Kelime öğreniminde
asıl nokta, kelimeyi “hayatınızın bir parçası”
yapabilmektir. İşin doğrusu, hangi teknik
olursa olsun bu gerçeği göz ardı ediyorsa çok
da işlevsel olmayacaktır. “Eşyalarınızın
üzerlerine İngilizcelerini yapıştırmak”,
“notları İngilizce tutmak”, “hayal gücünüzü
farklı şekillerde kullanmak” vs. gibi pratik
çözümler, aslında hep bu gerçeğe işaret
eder.
7- Dilde, öğrenileni kullanmak;
öğrenilenleri unutmamak, daha da ötesi, geliştirmek
için gereklidir. Bu amaca hizmet edecek
yollardan birisi de “alışkanlıklar oluşturmak”tır.
Seviyeleri kat ettikçe seviyenize uygun, hoşlandığınız
alışkanlıklar oluşturun. Böylece yalnızca kısa
vadede, sözü geçen amaçlara hizmet etmekle
kalmayıp uzun vadede de diliniz açısından
geleceğe uzanan köprüler kurmuş olacaksınız.
Alışkanlıklara örnek mi? Saymakla bitmez...
Gazete okumak, karikatür, fıkra gibi mizahi şeylerle
ilgilenmek, “chat”leşmek, şarkı sözlerini
irdelemek, farklı platformlarda arkadaşlarla
kurulan ilişkiler, ilgi alanına hitap eden
kitaplar okumak, farklı şekillerde kendinizle
konuşmalar ve daha nicesi... Sitemizde de alışkanlıklar
konusunda önayak olabilecek birçok bölüm
mevcuttur.
8- Yol alınan seviyeler ayrıca,
geri beslemeler (feed-back) yapmak açısından
da dikkate değerdir. Üstelik, bu geri
beslemelerle yalnızca bilinenleri pekiştirmeyip
bilinenler yoluyla bilinmeyenlere de çok hızlı
ve etkili bir biçimde ulaşmak her zaman olasıdır.
Geri beslemelerin kelime öğreniminde de oldukça
yararlı olacağı su götürmezdir.
9- İngilizce öğrenimi için yurt
dışına gitmezden evvel temel gramer bilgisine
sahip olmak, özellikle de kısa bir dönem (üç
ay gibi) kalacak olanlar için büyük avantajlar
sağlayacaktır. Ayrıca, kalınacak ülkenin
genel olarak tarihi ve kültürü hakkında bilgi
edinmek çok yararlı olacaktır. Yine aynı ülkeden vatandaşlarla
uzun süreli birliktelikler (başka bir deyişle, İngiltere'ye
gidip Türkçe konuşmaya devam etmek:) dil öğrenimini en çok
törpüleyen nedenlerdendir.
10-
İleri düzeyde (advanced)
bulunanlar, uzmanlık alanlarındaki veya ilgi
duydukları bir alandaki üst düzey İngilizce
bir çalışmayı (kitap, film, belgesel...)
farklı yönleriyle derinlemesine çalışarak o
konuda gerek dil gerekse içerik açısından
tabiri caizse bir “sıçrama” gerçekleştirebilirler.
Bu teknik, NLP (nöro-linguistik programming)
sistemi bünyesinde bulunan, “başarılı kişileri
çok yönlü olarak model alma” çalışmasının
linguistik açıdan zihinsel boyutta gerçekleştirilmesine
benzetilebilir. Bu çalışma, pratik yararlar da
gözetilerek sonuç itibariyle ekonomik,
sanatsal, bilimsel vs. kanallara da yönlendirilebilir.
|